การตรวจสอบคุณภาพแนวเชื่อม ด้วยนํ้ายาตรวจสอบรอยร้าว Penetrant Test (PT)

การตรวจสอบคุณภาพของแนวเชื่อม มีหลายวิธี หนึ่งในวิธีที่นิยมใช้คือ การใช้นํ้ายาตรวจสอบรอยร้าว Penetrant Test (PT) เพราะเป็นการตรวจสอบที่สะดวกสามารถทดสอบที่หน้างานได้ (ไม่ต้องย้ายชิ้นงานทดสอบมาที่ห้องปฏิบัติการ) สะดวก(ไม่ต้องใช้ไฟฟ้า) รวดเร็ว และราคาไม่แพง โดย นํ้ายาตรวจสอบรอยร้าวนี้อาศัยหลักการแคปปิลารี่ (Capillary action) เรียกง่ายๆ ว่าความสามารถ ในการแทรกซึม ซึ่งจัดอยู่ในประเภทการทดสอบแบบไม่ทําลายชิ้นงาน (NDT, Non Destructive Testing) กล่าวคือชิ้นงานที่นํามาทดสอบนั้นจะไม่เกิดความเสียหายต่อรูปร่าง ขนาด และคุณสมบัติ ของวัสดุ (ความแข็งแรง ลักษณะของผิวชิ้นงาน) โดยหลังจากการทดสอบด้วยนํ้ายาตรวจสอบรอยร้าว สามารถในชิ้นงานไปใช้งานต่อได้ สามารถทดสอบได้ดีกับชิ้นงานที่เป็นโลหะ อย่างไรก็ตามสามารถ ทดสอบบนชิ้นงานอโลหะได้ โดยการใช้นํ้ายาตรวจสอบรอยร้าว (Penetrant testing) จัดเป็นวิธีที่ นิยมที่สุดหนึ่งในวิธีการทดสอบแบบไม่ทําลาย Non-Destructive testing

การทดสอบแบบไม่ทําลายยังมีอีกหลายวิธีเช่น X-ray , การใช้ Ultrasonic , Eddy current test และ Magnetic particle เป็นต้น ซึ่งจะมีข้อดีข้อเสีย ความยากง่ายในการตรวจสอบแตกต่างกัน ออกไป โดยนํ้ายาเช็ครอยร้าวสามารถตรวจสอบได้เฉพาะรอยแตกที่เปิดสู่ผิวหน้าเท่านั้น หากชิ้นงานมี ฟองอากาศอยู่ภายใน จะไม่สามารถตรวจสอบด้วยนํ้ายาเช็ครอยร้าวได้ ต้องใช้วิธีอื่น (Magnetic particle, X-ray)

ขั้นตอนในการทํา Liquid Penetrant testing (ทดสอบรอยร้าว)

1. ฉีดนํ้ายาทําความสะอาด Cleaner (กระป๋องสีนํ้าเงิน) ลงบนผ้าหรือชิ้นงาน นําผ้าถูให้ทั่ว บริเวณที่ต้องการตรวจสอบรอยร้าว เพื่อทําความสะอาดชิ้นงาน ทิ้งไว้ในนํ้ายาระเหยประมาณ 1 นาที ห้ามใช้กระดาษทิชชู และผ้าที่มีขน เพราะเส้นใยอาจไปติดในแนวเชื่อม

2. ฉีดนํ้ายาแทรกซึม Penetrant (กระป๋องสีแดง) บาง ๆ ลงบนบริเวณแนวเชื่อม ทิ้งนํ้ายาสีแดง ให้แทรกซึมลึกประมาณ 5 – 20 นาที ระยะเวลาขึ้นอยู่กับอุณหภูมิและความชื้น โดยหาก ชิ้นงานมีรอยร้าวนํ้ายาสีแดงจะแทรกซึมลงไปอยู่ในรอยร้าวนั้น

3. ฉีดนํ้ายาทําความสะอาด Cleaner (กระป๋องสีนํ้าเงิน) ลงบนผ้าสะอาด ผ้าถูให้ทั่วบริเวณที่ ต้องการตรวจสอบรอยร้าว เพื่อทําความสะอาดชิ้นงาน โดยเช็ดจนนํ้ายาสีแดงหายไปจนหมด โดยขั้นตอนนี้ห้ามฉีดนํ้ายาทําความสะอาดลงบนชิ้นงานโดยตรงเพราะนํ้ายาทําความสะอาด อาจจะล้างนํ้ายาแทรกซึมที่อยู่ในรอยร้าวด้วย

4. ฉีดนํ้ายาเร่ง Developer (กระป๋องสีขาว) ห่างจากบริเวณที่ต้องการตรวจสอบประมาณ 15-25 เซนติเมตร ทิ้งไว้ประมาณ 5 – 10 นาที จึงเริ่มทําการตรวจสอบด้วยสายตา (Visual inspection) หากชิ้นงานมีรอยร้าว นํ้ายาสีขาวจะไปดูดนํ้ายาสีแดงที่อยู่ในรอยร้าวขึ้น ตาม ภาพที่ 2 โดยผู้ตรวจสอบควรมีใบรับรองการตรวจสอบการเชื่อม (Certified PT)

5. ฉีดนํ้ายาทําความสะอาด Cleaner (กระป๋องสีนํ้าเงิน) ลงบนชิ้นงาน นําผ้าสะอาดเช็ดให้แนว เชื่อมสะอาด


ตัวอย่าง: รอยเชื่อมหลังจากการตรวจสอบด้วยนํ้ายาเช็ครอยร้าว

error: Content is protected !!